Demente ouderen en dove kinderen

Wat is er toch aan de hand met het vrije en tolerante Nederland? Het land dat zo royaal kan rouwen om zijn volkshelden en zo gul geeft voor het goede doel.

Een paar maanden geleden stond in de Nederlandse krant Trouw (13 augustus 2004) te lezen dat alleenstaande demente bejaarden dag en nacht mogen worden vastgebonden op bed als zij niet onmiddellijk terecht kunnen in een verpleeghuis.

Door tekorten in de verpleeghuizen zag de thuiszorg in Nederland zich namelijk in het verleden al genoodzaakt om demente mensen die nog thuis wonen soms één of twee dagen vast te binden. Het gaat om alleenstaande demente ouderen. In de praktijk betekent het dat personeel van de thuiszorg de demente oudere 's ochtends uit bed haalt, wast, kleedt en een ontbijt voorzet. Daarna wordt de cliënt vastgebonden aan een stoel of vastgelegd in bed, waarna het thuiszorgpersoneel weer vertrekt.

Eigenlijk mocht alleen personeel in verpleeghuizen vrijheidsbeperkende uitvoeren. Maar het gebeurde dus ook al met demente mensen die thuis wonen. Daarom wil staatssecretaris Ross-Van Dorp van volksgezondheid in de toekomst de regels voor het vastbinden verruimen.

Op 16 oktober jl. verscheen er in dezelfde krant een artikel waarin ditmaal gesteld wordt dat men dove kinderen mag weghalen bij hun ouders, wanneer die ouders weigeren hun kind gebarentaal te leren. Horende ouders van dove kinderen moeten hun kind opvoeden met gebarentaal op hoog niveau en hen vertrouwd maken met de dovengemeenschap. Als ouders dat bewust nalaten, moet in het uiterste geval hun kind in een doof pleeggezin worden geplaatst.

Dat stelt althans pedagoge Corrie Tijsseling, werkzaam bij het Nederlandse doveninstituut Viataal, in haar eindscriptie. "Horende ouders die hun dove kind zonder gebaren en buiten de dovengemeenschap opvoeden, maken zich schuldig aan communicatieve mishandeling. Dove kinderen behoren niet alleen tot hun ouders, maar ook tot de dovengemeenschap", aldus Tijsseling. Voor een land dat het woord 'inclusie' al een tiental jaar langer in de mond neemt dan Vlaanderen, zijn de stellingen van deze Nederlandse pedagoge onbegrijpelijk en extreem.

Verderop in het artikel doet zij ook nog de wrange uitspraak dat ouders hun dove kind niet de illusie moeten geven dat het ooit gewoon kan meedraaien in de horende maatschappij. "Ze moeten hun kind weerbaarder maken." Dat laatste is zeker juist, maar een kind weerbaar maken doe je met liefde en door te geloven in zijn/haar mogelijkheden. En zeker niet door het te stigmatiseren.

Demente ouderen en kinderen met een handicap zijn de meest weerloze en kwetsbaarste mensen onder ons. Ze zijn meestal volledig overgeleverd en afhankelijk van hun omgeving. Een omgeving die steeds meedogenlozer wordt. Dat deze maatregelen voor ouderen en kinderen breeduit en zonder schroom in de krant verschijnen en verdedigd worden door het beleid van een land, door deskundigen en verzorgenden, is ronduit beangstigend.