Door Micheline Baetens op wo, 10/10/2007 - 14:57
Schuld. Het woord op zichzelf heeft al een onaangename klank. Het roept vaag onbehaaglijke gevoelens op. Wij wenden ons ervan af. Wij erkennen eerder onze fouten dan dat wij onze schuld bekennen. Telkens en telkens weer proberen we vertwijfeld onze schuld voor de ogen van anderen te verbergen en deze tegenover onszelf te ontkennen. Waarom? Waarom is die zo pijnlijk? Ja, maar schuld is niet alleen pijnlijk, zij is ook moeilijk te herkennen. Schuld heeft nu eenmaal niet de scherp omlijnde manier van zich te uiten zoals vrees, twijfel, vijandigheid en andere gevoelens. Zelfs voor een psycholoog is het moeilijk de vele subtiele manieren te doorgronden waarop schuld tot uiting komt.
Schuld is vooral onze reactie op het feit dat wij een moreel voorschrift of verbod hebben overtreden of hebben willen overtreden. Wat de zaak nog ingewikkelder maakt is dat er geen universele criteria van schuld bestaan. Dat wat maakt dat de een zich schuldig voelt hoeft nog niet dezelfde uitwerking op een ander te hebben. Wij weten dat er verschillende gedragsnormen bestaan, maar wij respecteren die niet allemaal. Wij voelen alleen de pijn van schuld wanneer we geloven dat wij een norm hebben geschonden die wij persoonlijk erkennen en nog sterker, die wij aanvaarden en respecteren.