oktober 2007

3 x Liefde

Liefde is de basis, de kracht die uit niets iets maakt. Als ik de liefde niet heb, ben ik niets. Maar het woord liefde heeft veel betekenissen en wordt zo vaak gebruikt dat het is gaan slijten.

Wij willen dat anderen van ons houden, ons belangrijk vinden. We willen aangeraakt worden, geraakt. We verlangen ernaar gezien en erkend te worden. In eerste instantie door onze ouders. Een kind dat geen aandacht krijgt, groeit vertraagd. Een baby die niet wordt aangeraakt, raakt beschadigd. We ontlenen waarde en betekenis aan de bevestiging van anderen. We hebben er veel voor over aandacht te krijgen, erbij te horen. Nergens zijn wij zo bang voor als voor afgewezen worden, uitgestoten zijn, niet mee mogen doen. Angst voor afwijzing is dan ook de basis voor veel handelen. We passen ons aan en zijn bereid onszelf of anderen te verloochenen om liefde te krijgen. We doen van alles om in de smaak te vallen, erbij te horen. We zijn liever ontrouw aan onszelf, dan dat we het risico lopen verlaten te worden. Ons verlangen naar persoonlijke aandacht, naar liefde is immens.

Schuld

Schuld. Het woord op zichzelf heeft al een onaangename klank. Het roept vaag onbehaaglijke gevoelens op. Wij wenden ons ervan af. Wij erkennen eerder onze fouten dan dat wij onze schuld bekennen. Telkens en telkens weer proberen we vertwijfeld onze schuld voor de ogen van anderen te verbergen en deze tegenover onszelf te ontkennen. Waarom? Waarom is die zo pijnlijk? Ja, maar schuld is niet alleen pijnlijk, zij is ook moeilijk te herkennen. Schuld heeft nu eenmaal niet de scherp omlijnde manier van zich te uiten zoals vrees, twijfel, vijandigheid en andere gevoelens. Zelfs voor een psycholoog is het moeilijk de vele subtiele manieren te doorgronden waarop schuld tot uiting komt.

Schuld is vooral onze reactie op het feit dat wij een moreel voorschrift of verbod hebben overtreden of hebben willen overtreden. Wat de zaak nog ingewikkelder maakt is dat er geen universele criteria van schuld bestaan. Dat wat maakt dat de een zich schuldig voelt hoeft nog niet dezelfde uitwerking op een ander te hebben. Wij weten dat er verschillende gedragsnormen bestaan, maar wij respecteren die niet allemaal. Wij voelen alleen de pijn van schuld wanneer we geloven dat wij een norm hebben geschonden die wij persoonlijk erkennen en nog sterker, die wij aanvaarden en respecteren.