september 2004

Vanuit de oude en nieuwe psychologie

De afgelopen vijftig jaar hebben psychologen zich met grote inzet op geestesziekten gestort, en ze hebben daarbij heel wat successen geboekt. Psychologen kunnen nu met een redelijke nauwkeurigheid concepten als depressie, schizofrenie en alcoholisme meten. Ze weten nu vrij goed hoe dergelijke problemen zich tijdens een leven ontwikkelen en hun kennis over genetische, biochemische en psychologische oorzaken ervan is enorm gegroeid. En het prettige daarvan is dat ze geleerd hebben hoe ze deze ziekten kunnen aanpakken.

Maar mensen willen meestal meer dan alleen maar hun zwakke punten corrigeren. Door ons te richten op het verlichten van de omstandigheden die het leven ellendig maken, geraken de omstandigheden die het leven de moeite waard maken op de achtergrond. Zo verbetert welvaart onze levensomstandigheden, maar verhoogt het ook ons welzijn? Mensen willen een zinvol bestaan en niet alleen maar wat welstand en een praktische oplossing voor hun ellende. De tijd is daarom rijp voor een psychologie die probeert inzicht te krijgen in positieve emotie, competentie en deugd op te bouwen, en richtlijnen te bieden waarmee mensen dát kunnen vinden wat Aristoteles (384-322 v.Chr.) 'het goede leven' noemde.

Gelukkig zijn kun je leren - Martin E.P. Seligman

Martin E.P. Seligman wordt gezien als een van de belangrijkste psychologen ter wereld. Hij is internationaal de aanvoeder van de Positive Psychology Movement.

In de positieve psychologie betekent het woord geluk de samenvattende term die de hele verzameling doelen van de positieve psychologie omvat. Het woord is geen term uit de theorie (in tegenstelling tot genot of flow, wat kwantificeerbare eenheden zijn met respectabele psychometrische eigenschappen, dat wil zeggen dat ze enige constantheid in de tijd vertonen en gelijk zijn voor de diverse waarnemers). Geluk als term is vergelijkbaar met de term cognitie in de cognitieve psychologie of met de term leren in de leerpsychologie. Deze termen geven een naam aan een onderzoeksgebied, maar spelen geen rol binnen de theorie over dat gebied.